Ana Sayfa / NE / Radyasyondan Korunma Yolları
radyasyondan temel korunma yöntemleri

Radyasyondan Korunma Yolları

Çağımızda elektronik cihazlar, dizüstü bilgisayarlar, tabletler ve cep telefonları radyasyonu her yerde yaymaktadır. Bu yazımızda Radyasyondan korunma yolları nelerdir anlatacağız.

Radyasyon ortamda taşınan enerji olarak tanımlanabilir. Bu enerji, parçacıklar ve elektromanyetik dalgalar (‘foton’ denilen kütlesi bulunmayan enerji paketçikleri) aracılığıyla taşınır. Bir atoma enerji aktarılarak atomdan elektron koparılmasına iyonlaşma denir. Eğer taşınan enerji, atomlarda iyonlaşmaya sebep oluyor ise ‘iyonlaştırıcı radyasyon’ adını alır.

İnsan Ne Kadar Radyasyona Maruz Kalabilir?

Uluslararası Atom Enerjisi’ne göre bir insan yılda ortalama 2,8 milisivert (mSv) radyasyona maruz kalmaktadır. Bunun %85’i doğal kaynaklardan yani topraktan, güneşten ve uzaydan gelen kozmik ışınlardan kaynaklıyken, yüzde 14’ü tıbbi ışınlamalar (MR vb.) ve yüzde 1’i de insan yapımı (nükleer silah denemeleri nedeniyle atmosfere salınmış radyoaktivite ve nükleer santral) unsurlardan kaynaklanıyor. Alfa, beta ve gama ışınları gözle görülmediği için farkında olmadan organlarımız, dokularımız, tüm vücudumuz radyasyonla etkileşime girer. Bu etkileşimi çoğu zaman fark edemeyiz, etkileri ortaya çıkmaya başladığı zaman anlarız.

Radyasyon Türleri

Radyasyon doğada kendiliğinden bulunan ve insanlar tarafından alet ve makinelerden yayılan radyasyon olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Doğal Radyasyon 

Uzaydan dünyamıza yansıyan kozmik ışınlar doğal bir radyasyon kaynağıdır. Yansıyan ışınların büyük bir kısmı atmosfer tarafından tutulur ve dünyaya yansımasına izin verilmez.

Fosil yakıtların yakılması ile içerilerinde bulunan radyoaktif ışınlar doğaya salınması düşük dozlu bir doğal radyasyon kaynağıdır.

Yer kabuğunda bulunan radyoaktif elementlerde doğal birer radyasyon kaynağıdır. Yer kabuğunda bulunan radon gazının açığa çıkması iel radyasyon toprak yüzeyine yükselir.

Suni Radyasyon

Günümüzde üretilmiş ve geliştirilmiş pek çok teknolojik alet ve makinalar çevresine yüklü miktarda radyasyon yaymaktadır. Ayrıca yapılan nükleer araştırmalar, silahlarda yüklü miktarda radyasyon barındırmaktadır. Sağlık alanında kullanılan röntgen, tomografi cihazları, teknolojik gelişme sonucu ortaya çıkan bilgisayar, telefon vb. cihazlar birer suni radyasyon örneğidir.

Radyasyondan Korunma Yolları

Şimdi radyasyondan temel korunma yöntemleri nelerdir bakalım.

⇒Kullanmadığınız elektronik aletleri kapatın ya da fişten çıkartın.

⇒Bilgisayar monitörü alırken düşük radyasyonlu olmasına dikkat edin. Üzerinde “Low Radiation” etiketi bulunan monitörleri tercih edin ya da LCD monitörler kullanın çünkü LCD monitörler CRT monitörlere göre daha az radyasyon yayarlar.

⇒Floresan lambaları gece lambası ya da okuma lambası olarak kullanmayın.

⇒Yattığınız ya da dinlendiğiniz yerde televizyon vb. elektronik cihazları bulundurmamaya özen gösterin veya fişini çekin.

⇒Elektrikli saatleri, radyoları veya alarmları yatarken başucunuzda bulundurmayın mümkünse pilli cihazlar kullanın.

⇒Cep telefonu kullanmadığınız surece kapalı tutun ve açıkken kalp hizasında bulundurmayın.

⇒Eğer telefonla konuşma çılgınıysanız kulaklık kullanmaya özen gösterin.

⇒Cep telefonu alırken SAR değerini kontrol edin. SAR<1 W/kg olan cep telefonlarını tercih edin.

⇒Saç kurutma makinesini sık sık kullanmamaya özen gösterin ve mümkünse akşamları kullanmayın.

⇒Mikrodalga fırınlar çok oranda radyasyon yaydıkları için çalışırken en az 1 m. uzakta durun.

⇒Elektrikli traş makinesi kullanmayın veya şarjlı kullanın.

⇒Televizyonu en az 2 m. uzaklıktan seyredin.

Bir cevap yazın