Ana Sayfa / NE / Radyasyon Nedir?

Radyasyon Nedir?

Bu yazımızda radyasyon hakkında bilgiler vererek, radyasyon nedir, zararları nelerdir, radyasyondan nasıl korunulur anlatacağız.

Radyasyon Nedir?

Radyasyon, diğer ismiyle ışınım, elektromanyetik dalgalar veya parçacıklar biçimindeki enerji yayımı ya da aktarımıdır. Radyoaktif maddelerin alfa, beta, gama gibi ışınları yaymasına veya uzayda yayılan herhangi bir elektromanyetik ışını meydana getiren unsurların tamamına da radyasyon denir.

Maddenin temel yapısı atomlardan oluşur.Atom,proto ve nötronlardan oluşan bir çekirdek ve bunun çevresinde dönen elektronlardan oluşur.Bir maddenin atom çekirdeğinde nötron sayısı,proton sayısına göre oldukça fazlaysa ,bu maddeler kararsız bir yapı gösterir ve nötronlar dönüşüp “nagatron” yayar.Eğer bu olay tam tersi olarak oluşursa protonlar dönüşür ve “pasitron” yayarlar.

Atomdan ayrılan proton ve nötronlar kararlı olmayan atom çekirdeği “gama” ışını yayar.Ağır çekirdekler ise “alfa” ışını yayarlar veya fizyon reaksiyonu oluşur.Bu tepkimeyle oluşan maddelere “radyoaktif madde” çevreye yayılan alfa,beta,gama ışınlarına ise radyasyon denir.

Radyasyon, İyonlaştırıcı radyasyonlar ve iyonlaştırıcı olmayan radyasyonlar olmak üzere ikiye ayrılır. Girdiği ortamdaki iyonları ayrıştıran radyasyonlara iyonlaştırıcı radyasyon denir. İki tip iyonlaştırıcı radyasyon vardır. Bunlar; elektromanyetik radyasyonlar ve parçacıklı radyasyonlar.

İyonlaştırıcı olmayan radyasyonlar da optik radyasyonlar ve EMR nitelikli radyasyonlar olmak üzere ikiye ayrılır. Radyo dalgaları, mikrodalgalar, mobil ve cep telefonları, radyo FM ve TV vericileri, radarlar, trafolar, bilgisayarlar, akım taşıyan kablolar EMR nitelikli radyasyonlar grubuna girmektedirler.

Radyasyonun Zararları

İyonlaştırıcı radyasyon, hücrenin genetik materyali olan DNA’yı parçalayabilecek kadar enerji taşımaktadır. DNA’nın parçalanması sonucunda hücreler ölür ve bu durum kansere yol açabilir.

Çevreye rastgele atılan radyoaktif maddeler insan, hayvan ve bitki sağlığına olumsuz etkiler yaparak çevreyi ve ekolojik dengeyi bozmaktadır. Ayrıca radyasyon canlılarda genetik değişikliklere ya da vücutta kalıcı değişikliklere sebep olabilir. Radyasyonun etkileri cins, yaş ve organa göre değişmekle birlikte, çocuklar ve gelişme çağındaki gençlerde genellikle gözü etkileyerek görme bozukluğu, katarakt gibi rahatsızlıklara neden olmaktadır.

Radyasyonun etkileri zamanla ortaya çıkar. Geçmişte yapılan nükleer silah denemelerinden dolayı toz bulutları radyoaktif maddelerle yüklenmiştir. Bu toz bulutları, atmosferin yüksek tabakalarına ve stratosfere yerleşerek radyoaktif yağışlar halinde yavaş yavaş yeryüzüne inmekte ve çevrenin, özellikle yüzeysel suların kirlenmesine sebep olmaktadır.

Radyasyonun çevreye zararları oldukça fazladır. Belli bir sınırı yoktur ve kilometrelerce uzağa etki edebilir. Buna örnek olarak; Ukrayna’daki Çernobil kazası sadece Ukrayna’da oluşan bir kaza olarak kalmamış, birçok bölgeyi etkilediği gibi ülkemizdeki Karadeniz Bölgesini de etkilemiştir.

Radyasyondan Korunma Yolları

1 Radyasyona maruz kalmamak için radyasyon yayan televizyonlar, cep telefonları, mikrodalga fırınlar, fön makineleri, bilgisayarlar gibi cihazları mümkün olduğunca az kullanmak gerekir.

2 Gece uyurken odada bilgisayar, televizyon, cep telefonu gibi cihazları açık bulundurmamak gerekir. Eğer açık bulundurmak gerekiyorsa, mümkün olduğunda uzakta tutulmalıdır.

3 Gün içinde iki su bardağı yoğurt tüketilmeli. Yoğurt, vücutta biriken zararlı maddeleri yok ettiği için vücuda giren radyasyonu yok etmektedir.

4 Gerekmedikçe röntgen çektirilmemeli.

5 İnsan hayatını tehdit edecek boyutta bir radyasyon alanı varsa, bu ortamdan hızla uzaklaşılmalı.

6 Kaktüslerin ortamdaki elektriksel alanı emdiği tespit edilmiştir. Bu nedenle odalarda kaktüs bulundurulabilinir.

Bir cevap yazın