Ana Sayfa / NASIL / Kan Bağışı Nasıl Yapılır?
Kan Bağışı Nasıl Yapılır? 1

Kan Bağışı Nasıl Yapılır?

Bu yazımızda kan bağışı hakkında bilgiler vererek, kan bağışı nedir, kimler kan bağışı yapabilir, kan bağışı nasıl yapılır, kan bağışı yaptıktan sonra dikkat edilmesi gerekenler ve kan bağışının faydalarını oldukça detaylı olarak anlatacağız.

Kan, vücutta belli bir miktarda olduğunda görevlerini yerine getirebilmektedir. Bu nedenle kan miktarındaki azalma hayati tehlike oluşturur.

Kazalar ve ağır ameliyatlarda kan kaybını gidermek için kan alış verişi yapılması gerekebilir. Çok acil durumlarda uygun kanı hemen bulmak çok önemlidir.

Gelişmiş ülkelerde kan bağışı sosyal bir sorumluluk gibi değerlendirilip, bir gün kendisin de kana ihtiyacının olacağı düşüncesiyle düzenli kan bağışı yapılmaktadır.

Ülkemizde Sağlık Bakanlığı, Kızılay, SSK, Üniversite hastanelerine bağlı bir çok kan merkezi ve kan istasyonu bulunmaktadır. Ancak Ülkemizde kan ve diğer organ bağışı henüz istenen düzey ve istikrarda değildir.

Kan Bağışı Hakkında Bilgiler

Kan bağışı, toplumsal dayanışma ve yardımlaşmanın en önemli noktalarından biridir. Bugün, tanımadığınız bir insanın ihtiyacı olan kana, yarın belki de yakınımızın hatta kendimizin ihtiyacı olabilir. İhtiyaç sahiplerinin yardımına koşmak, insan olmanın gereklerindendir.

Kan Bağışı Nedir?

Kan bağışı; gönüllü ve sağlıklı bir bağışçıdan kan ve kan ürünlerini elde etmek amacıyla kan merkezleri tarafından kan alınması işlemidir.

Kimler Kan Bağışı Yapabilir?

18-65 yaş arasında, ağırlığı en az 50 kg ve üzerinde olan erkekler, en sık 2 ayda bir; kadınlar ise, en sık 3 ayda bir olmak üzere ve yılda toplam 3–4 üniteyi geçmemek koşuluyla kan verebilirler.

50 kg’ın üzerinde olan her sağlıklı birey kan bağışı yapabilir. Kan; kemik iliğinde yapımı sürekli olan bir sıvı olduğu için, kan verme, sağlıklı insanlar için herhangi bir sağlık sorununa neden olmaz.

Bağışlanan kanlara hangi testler yapılmaktadır?

Bağışlanan kanlara; Anti-HIV Testi (AIDS),  Anti-HCV Testi (C sarılığı), HBsAg Testi (B sarılığı), Sifiliz (Frengi) Testi ve  Kan grubu testi yapılmaktadır.

Kimler Kan vermemelidir?

Kronik hastalığı bulunan, AIDS, hepatit, sifiliz gibi bulaşıcı hastalıkları, kanser, hipertansiyon, kan hastalıkları ve kalp hastalıkları olanların kan vermesi önerilmez. Ayrıca düzenli ilaç kullanması gereken kişilerin de kan vermesi uygun değildir.

Kan Bağışı Nasıl Yapılır?

Kan bağışı yapılacak olan kan merkezinde tüm işlemler yaklaşık bir saat sürmektedir. Buna göre programınızı yapınız.

Kab bağışı yaparken aşağıdaki işlemlerden geçersiniz.

Bilgi İşlem

Kan bağışı işlemi yasal bir süreçtir.  Bu nedenle  kan bağışı için Kan Merkezimize başvurduğunuzda, resimli, TC kimlik numarasını içeren ve yasal olarak geçerli bir kimlik (ehliyet vb.) belgesi ibraz etmeniz gerekir. Türkiye’de ikameti olmayan yabancılardan  (turistler vb.) izlenebilirliğin sağlanamaması nedeniyle  kan bağışı kabul edilmez. Türkiye’de ikamet eden yabancı uyruklular  kan bağışında bulunabilirler.

Kan bağışı hakkında bilgilenmeniz, kişisel bilgilerinizi sisteme kayıt edebilmemiz, güvenli bir donasyon  sağlayabilmemiz   için sizlere “Donör Sorgulama Formu” verilir.

Donör Sorgulama Formunun Doldurulması

Bağışçı formunun doldurulması, kan bankacılığının temel ilkelerinden olan “Güvenli Kan” için oldukça önemli bir uygulamadır. Bağışçı kendisine verilen  “Bağışçı sorgulama formunu” okuyup soruları iyice anladıktan sonra,  sorgulama formunu eksiksiz olarak doldurmalıdır.  Kan bağışçısı sorgulama formunda   isim ve soy isim bağışçının el yazısı ile yazılmalı  ve imzası bulunmalıdır.

Bilgi İşlem Kaydı

Donör sorgulama  formunu doldurduktan sonra kan verme işleminin yasal bir süreç olması ve izlenebilirlik açısından; telefon, kimlik ve  kalıcı adres bilgileriniz   otomasyon sistemimize kaydedilir. Sisteme kaydınız yapılırken  tam kanmı yada trombosit aferezmi bağışlamak istediğinizi belirtmeniz gerekir.

Tam Kan Sayımının Ölçülmesi

1 Nolu odada görevli olan yetkili personel tarafından tam kan sayımınız yapılır. Kan değerleriniz, kan verebilecek düzeyde ise  doktor muayeneye yönlendirilirsiniz, kan değerleriniz kan veremeyecek düzeyde ise  gerekli açıklamalar yapılır ve sizlere teşekkür edilir.

Doktor Muayenesi

Bilgi işlem kaydı ve kan sayımınız yapıldıktan sonra  yetkili personel tarafından nabız, ateş ve tansiyon ölçümünüz yapılarak sisteme kaydedilir.  Yapılan ölçümleriniz ve donör formunuz  Kan Merkezimizin doktoru tarafından değerlendirilir. Kan bağışında bulunmanız ilk olarak size  daha sonra ihtiyaç sahibine herhangi bir zarar vermeyecekse   kan bağışı işlemine yönlendirilirsiniz.

Kan Bağış İşlemi

Kan bağışı işlemi için özel olarak tasarlanmış kan alma yataklarına alınırsınız. Kullanılan tüm malzemeleriniz tek kullanımlık ve sterildir. Kan bağışı işlemi;yetkili personelimiz tarafından gerçekleştirilir ve yaklaşık 5-10 dk sürer. Her kan bağışınızda sadece 1 ünite kan bağışlayabilirsiniz. 1 ünite kan yaklaşık 450 ml.  toplam  kanınızın ±%10 ‘dur, buda sizin fark edemeyeceğiniz düzeyde bir hacimdir.

Dinlenme  ve İkram

Kan bağışı işlemi bittikten sonra yetkili personelimizin  öngördüğü süre kadar dinlenmeniz gerekmektedir. Dinlenme işleminden sonra sizlere kan şekerinizi dengelemek amacıyla, meyve suyu, kek gibi küçük ikramlarımız olacaktır, almayı unutmayınız.

Kan Bağışı sonrasında dikkat etmeniz gerekenler

Gerçekleşen kan bağışı günlük hayatınızı etkilemeyecek düzeydedir.  Yine de dikkat edilmesi gereken  bazı konular vardır.

• Sigara baş dönmesi ya da mide bulantısı gibi şikâyetlere yol açabileceği için doktor ya da flebotomistlerimizin önerdiği süre içinde içilmemesi gerekmektedir.
• Gün içerisinde kan bağışında bulunduğunuz kolunuz ile ağırlık kaldırmamanız kapanan damar duvarındaki pıhtının açılmaması için önemlidir.
• İlk 4 saat boyunca olduğundan fazla sıvı tüketmeye çalışınız. İlk öğünden önce alkollü içecekler almayınız. (alkol vücuttan sıvı atılımını artırdığı için şikayete yol açabilir.)
• Sportif faaliyetlerinize bir gün ara veriniz.
• Gün içerisinde sıvı kaybını artırdığı için aşırı sıcak ortamlarda (hamam, sauna) bulunmayınız.
• Pilot, ticari araç şoförleri, tehlikeli makine operatörleri, yüksek yerlerde bedeni faaliyet gösteren meslek grupları vb.in kan bağışladıktan sonra 24 saat işlerine ara vermeleri önerilir.
• Tüm bu önerilere rağmen baygınlık hissi ya da baş dönemsi olursa bir yere uzanın veya başınızı iki dizinizin arasına alacak şekilde oturunuz.

8. Kan Verme Bilgileri: Kan verdiğinize dair  bilgileri içeren  bir kart,  kan bağışınız  bittikten sonra size verilir.

Kan Vermenin Faydaları nelerdir?

  • Kan verince kan yapan organlar uyarılır ve kan yapmaya sevk edilir.
  • Kan hücreleri yenilenir.
  • İnsan psikolojik olarak rahatlar, kendini huzurlu hisseder.
  • Daha sonra kendisine kan verilmesi gerektiğinde bunu yapacak insanların çıkacağını düşünerek güven duyar.
  • Her kan bağışlayana kan grubu, kan sayımı ve kan yoluyla bulaşan hastalıklarla ilgili tarama testleri uygulanır, bu da bir yarar olarak düşünülebilir.
  • Gönüllü bağışçılardan alınan kan, güvenli kan olduğundan kan yoluyla hastalık bulaşması da daha az olmaktadır. Sonuç olarak gönüllü bağışçıların sayısının artması, toplumun sağlık düzeyi üzerine olumlu etki yapmaktadır.

Bu yazımızda kan verme ile ilgili bilgiler vererek, kan verme nasıl yapılır, kimler kan verebilir ve kan cermenin vücudumuza faydaları nelerdir detaylı olarak anlattık.

Bir cevap yazın