Hortum nedir, nasıl oluşur?

Hortum nedir, nasıl oluşur?

Dünya üzerindeki hava olaylarından olan ve oluştuğunda doğal afet durumuna gelebilen hortum nedir, nasıl oluşur?

Hortum nedir, nasıl oluşur?

Hortum, kümülonimbüs bulutları ile yeryüzü arasında oluşan, silindir şeklinde dönerek dikine yükselen bir rüzgardır. Girdap şeklinde bir yapısı vardır. Hortum, bulut seviyesinde oluşmaya başlar ve güçlendikçe yer yüzüne doğru iner. Bazı hortumlar, yeryüzüne inemeden, bulutların arasında kaybolur. Hortumlar, kuzey yarım kürede saat yönünün tersine doğru dönerler.

Hortumlar sıklıkla Kuzey Amerika’ nın iç, doğu ve kuzey doğusunda görünmekle birlikte Avustralya, Japonya, Orta Asya, İngiltere, İtalya da görülür. Küçük boyutlu olanları Türkiye’ de de görülmektedir.

Hortumun(Tornado) oluşması için 3 etken vardır.

1 Yer seviyesinden atmosferin orta seviyelerine kadar nemli hava

2 Karasız hava: yer seviyesinden itibaren sürekli yükselen sıcak hava.

3 Kaldırma Gücü: havanın yükselmesi için bir kaldırma gücüne ihtiyaç vardır. Bu güç genellikle zeminin yakınındaki havanın ısınmasıyla oluşur. Hava ısındığı zaman daha hafif olur ve yükselmeye başlar. Yükselen sıcak hava üzerindeki soğuk havayı yukarı doğru itmeye başlar bu durumda şimşekli fırtınayı tetikler.

Bütün şartlar oluştuktan sonra nemli ve sıcak hava atmosferin üst seviyelerine doğru yükselmeye başlar, yükselen hava soğur ve çok büyük ve yüksek bulutlar içinde yoğunlaşır, bu ise şimşekli fırtınanın oluşumunu sağlar.

Şimşekli fırtına içindeki şiddetli yukarı doğru akımlara updraft denir. Hortumlarda,şimşekli fırtına içindeki updraftlar içinde oluşur.

En güçlü tornadolar genellikle şimşekli fırtınaların oluşturduğu havanın aşağıya doğru çöktüğü downdraftlar ve kuvvetli yağmur veya doluların oluştuğu bölüm de değilde, updraftların yanında oluşur. Bu nedenle ani kuvvetli yağmur sağnakları ve dolu yağışı bazen tornadoların habercisi olabilir.

Türkiye’deki Yıkıcı Hortumlar

2000’li yıllardan itibaren ülkemizde görülen hortum olayları artmaya başlamıştır. Bunların artışın sebebi konusunda kanıtlanmış bilimsel bir çalışma bulunmamaktadır.

Ülkemizde özellikle Akdeniz’de ve Karadeniz’de denizlerin üzerinde sıklıkla hortumlar görülmektedir. Bunların sonucunda can kaybı oluşmamıştır.

Fakat Anadolu’da karalarda oluşan hortumlar sonucu can kayıpları yaşadık. 2004 yılında Elazığ’da ve 2012 yılında Ankara’da yaşanan hortumlar sonucu dokuz kişi yaşamlarını yitirdiler.

Kaynak: bilgifenerim.com/hortum-nedirnasil-olusur

Sosyal Medyada Paylaşın:
Kaynak:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Yorum yazmak için giriş yapmalısın