Deprem Dalgası ve Oluşum Nedenleri

Deprem Dalgası ve Oluşum Nedenleri

Merhaba. Bu makalemizde Deprem hakkında bilgiler vererek, Deprem dalgası ve oluşum nedenlerini ele alacağız.

Yerkabuğu içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamları ve yeryüzeyini sarsma olayına “DEPREM” denir.

Deprem, insanın hareketsiz kabul ettiği ve güvenle ayağını bastığı toprağın da oynayacağını ve üzerinde bulunan tüm yapılarında hasar görüp, can kaybına uğrayacak şekilde yıkılabileceklerini gösteren bir doğa olayıdır. Depremin nasıl oluştuğunu, deprem dalgalarının yeryuvarı içinde ne şekilde yayıldıklarını, ölçü aletleri ve yöntemlerini, kayıtların değerlendirilmesini ve deprem ile ilgili diğer konuları inceleyen bilim dalına “SİSMOLOJİ” denir.

Deprem Dalgası ve Oluşum Nedenleri

Deprem sonrası açığa çıkan enerji etrafa dalgalar halinde yayılır. Bu dalgalara deprem dalgaları denir. Bu dalgalar ikiye ayrılmaktadır. Bunlardan biri cisim dalgaları bir diğeri ise yüzey dalgalarıdır.

Cisim Dalgaları

Cisim dalgaları olarak adlandırılan ilk tür, kaynaktan her yöne doğru yayılarak, yer içinde hareket eden dalgalardır. Tıpkı yüzey dalgaları gibi yeryüzüne paralel bir şekilde ilerlemektedir. Ancak yüzey dalgaları, yerin belirli bir derinliğine kadar inebilse de doğrudan derinlere ilerleyemezler. Cisim dalgaları kendi içinde ikiye ayrılmaktadır. Bu dalgalar farklı hızlarda hareket ederek ve kayıtlarda ilk görünen dalgalardır. Cisim dalgaları yerin derinliklerinde yüzeye göre daha hızlı hareket etmektedir. Bunlar sıkışma ve kesme dalgaları olarak adlandırılır. Cisim dalgaları p- dalgası ce s- dalgası olarakta ikiye ayrılmaktadır.

P dalgaları

Kayıtçılara ilk ulaşan deprem dalgasıdır. Hızı, kabuğun yapısına göre 1.5 ile 8 km/sn arasında değişir. Tanecik hareketleri yayılma doğrultusuna paraleldir(Bu yüzden Boyuna Dalgalar olarak ta isimlendirilirler). Yıkım etkisi düşüktür.

S dalgaları

Kayıtçılara ikincil olarak ulaşan deprem dalgasıdır. Hızı P dalgası hızının %60’ı ile %70’i arasında değişir. Tanecik hareketleri yayılma doğrultusuna dik ya da çaprazdır (Bu yüzden Enine Dalgalar olarak ta isimlendirilirler). Yıkım etkisi yüksektir.

Yüzey Dalgaları

Bir diğer deprem dalgası türü olan yüzey dalgaları ise en yavaş ilerleyen dalga türüdür. Yine de en çok hasara sahip olan deprem dalgalarıdır. Bu dalgaların oluşması sırasında yerin hareket ediyor oluşu dalganın etkisinin daha da büyük olmasına neden olmaktadır. Yüzey dalgaları da tıpkı cisim dalgaları gibi ikiye ayrılır. Bunlar; Love dalgaları ve Rayleigh dalgaları olarak adlandırılır.

Sosyal Medyada Paylaşın:
Kaynak:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

Yorum yazmak için giriş yapmalısın